To bE HuRuL_AiNi

Salam penuh kesejahteraan kepada semua.

Seperti dijanjikan, sempena Hari Gawai ni, aku nak tulis sesuatu mengenai negeri aku sendiri iaitu Sarawak. Aku rasa tahap pemahaman aku mengenai perayaan Hari Gawai lebih kurang sama je ngan yang korang pernah belajar dalam Kajian Tempatan dulu. Maka, rasanya lebih baik aku kenalkan bahasa negeri aku, bahasa Sarawak memandangkan lebih 70% pembaca blog aku ini bukannya datang dari Sarawak.

Di Sarawak, bahasa berbeza mengikut suku kaum dan kedudukan geografi. Yang aku nyatakan di sini ialah bahasa Melayu Sarawak yang diguna pakai di kebanyakan tempat di Sarawak terutamanya di bahagian Kuching. Kalau anda ke bahagian Sebuyau atau Betong, bahasa Melayu Sarawak sana agak lain & aku sendiri sukar menangkap apa yang diperkatakan. Kalau di Miri, Sibu & Bintulu juga terdapat variasi dalam bahasa ini. Apapun, diharap apa yang di senaraikan di sini boleh memberi gambaran asas dalam memahami bahasa Sarawak.

1) Kamek

Maksud: Saya

Shortform @ Ejaan: Kmk, mek

Sebutan: Ka – mek

Contoh Penggunaan: Saya makan nasi [BM] ↔ Kamek makan nasik [BS]

2) Kitak

Maksud: Awak, Kamu

Shortform@ Ejaan: Ktk, itak, tak

Sebutan: Ki -tak

Contoh Penggunaan: Awak makan apa? [BM] ↔ Kitak makan apa? [BS]

3) Sik

Maksud: bukan, tidak

Shortform@ Ejaan: Sik, x

Sebutan: Sik

Contoh Penggunaan: Saya tidak mahu… [BM] ↔ Kamek sik maok… [BS]

4) Maok

Maksud: mahu, nak

Shortform@ Ejaan: mok

Sebutan: Ma-ok, ma – ork, ma-o’,

Contoh Penggunaan: Saya tidak mahu… [BM] ↔ Kamek sik maok… [BS]

5) Menar

Maksud: Benar, betul

Shortform@ Ejaan: menar, mena

Sebutan: me-na, me-nar

Contoh Penggunaan: Benar ke? [BM] ↔ Menar kah? [BS]

6) tangga/nangga

Maksud: Lihat, tengok

Shortform@ Ejaan: tangga, nangga

Sebutan: tang – ga, nang-ga

Contoh Penggunaan: Tengok yang ini dulu… [BM] ↔ Tangga nak tok lok… [BS]

7) dolok

Maksud: Dulu

Shortform@ Ejaan: dolok, lok

Sebutan: do – lok

Contoh Penggunaan: Tengok yang ini dulu… [BM] ↔ Tangga nak tok lok… [BS]

nak tok

Maksud: yang ini [nak = yang; tok = ini]

Shortform@ Ejaan: nak tok

Sebutan: nak-tok

Contoh Penggunaan: Tengok yang ini dulu… [BM] ↔ Tangga nak tok lok… [BS]

9) Sine/ ne

Maksud: mana

Shortform@ Ejaan: c-ne, cne, ne

Sebutan: ne, si-ney

Contoh Penggunaan: Yang mana satu? [BM] ↔ Nak ne sigek? [BS]

10) mun

Maksud: Kalau, jika

Shortform@ Ejaan: mun

Sebutan: mun

Contoh Penggunaan: Kalau macam tu…[BM] ↔ Mun giya…[BS]

11) giya

Maksud: macam itu, macam tu

Shortform@ Ejaan: giya, g-ya, gia

Sebutan: gi-ya, g-ya

Contoh Penggunaan: Kalau macam tu…[BM] ↔ Mun giya…[BS]

12) gine

Maksud: macam mana

Shortform@ Ejaan: gine, gne

Sebutan: gi-ya, g-ya

Contoh Penggunaan: Kalau macam tu…[BM] ↔ Mun giya…[BS]

13) sia/c-ya

Maksud: sana

Shortform@ Ejaan: sia, c-ya

Sebutan: si-ya, c-ya

Contoh Penggunaan: Buku itu ada di sana[BM] ↔ Buku ya ada di sia[BS]

14) sitok

Maksud: sini

Shortform@ Ejaan: sitok, c-tok

Sebutan: si-tok

Contoh Penggunaan: Buku itu ada di sini[BM] ↔ Buku ya ada di sitok [BS]

15) padah

Maksud: beritahu

Shortform@ Ejaan: padah, pdh

Sebutan: pa-dah

Contoh Penggunaan: Dia sudah diberitahu…[BM] ↔ Nya dah dipadah… [BS]

16) mala/malar

Maksud: selalu

Shortform@ Ejaan: mala

Sebutan: ma-la

Contoh Penggunaan: Dia selalu begitu [BM] ↔ Nya mala jak giya [BS]

17) iboh

Maksud: jangan

Shortform@ Ejaan: iboh, boh

Sebutan: i-boh, boh

Contoh Penggunaan: Jangan begitu… [BM] ↔ Iboh giya… [BS]

18) bulak

Maksud: tipu, bohong

Shortform@ Ejaan: bulak

Sebutan: bu-lak

Contoh Penggunaan: Aku kena tipu lagi. [BM] ↔ Aku kenak bulak lagik[BS]

19) jaik

Maksud: jahat, hodoh

Shortform@ Ejaan: jaik

Sebutan: ja-ik

Contoh Penggunaan: Jahatnya dia.. [BM] ↔ Jaik nya eh..[BS]

20) sigek

Maksud: satu

Shortform@ Ejaan: sigek, cgek, 1

Sebutan: si-gek

Contoh Penggunaan: Satu saja… [BM] ↔ sigek jak…[BS]

Jadi bagaimana? Sudah boleh memahami asas bahasa Sarawak?Secara asas, kebanyakkan perkataan Sarawak ialah perkataan yang dipermudahkan dari bahasa Malaysia sendiri. Kebanyakkan juga di akhir dengan pernambahan bunyi ‘k’ di hujung perkataan. Kalau di bahagian Samarahan atau Sri Aman, kebanyakkan di bunyi ‘yo’ pada hujung perkataan.

Jika ada yang masih kurang difahami, sila la nyatakan di bahagian komen ye. Jika ada pula perkataan-perkataan lain yang ingin korang fahami maksudnya, sila juga nyatakan di bahagian komen, manalah tahu…mungkin akan ku sambung di Part 2 pula…hohoho. Untuk kengkawan yang dari Sarawak, kalau ada yang silap @ yang perlu diperbaiki…jangan segan-segan tegur k…hehe.

Sekarang, mungkin anda sudah boleh menangkap ‘jokes’ di entri: Antara Bahasa Malaysia VS. Bahasa Sarawak

p/s: Tok & Ashie, mung buat la tutorial bahasa terengganu…ambe nak blajo….hahaha (sorie, ambe fail lagi ni)

p/s lagi: kenapa no 8 asyik tukar jadi smiley tu..ada sesiapa tau macam mana nak atur…hohoho

p/s lagi lagi: Selamat Hari Gawai buat kengkawan yang menyambut Hari Gawai…guyu guru gerai nyamai…agik idup agik ngelaban.

HAKCIPTA: HURULAINI.NET
2 JUN 2009